BA TÔI ( viết cho ngày Father’s Day )- Nguyễn Ninh Thuận

        

Trong suốt thời gian này, biết bao là thăng trầm do hoàn cảnh đưa đến. Trước kia, Ông cố, ông nội, là bá hộ tiếng tăm của cả một vùng. Đến đời ba Minh, gia thế xuống dốc trầm trọng vì hoàn cảnh đất nước đưa đẩy…

           Quả thật:“ Không ai giàu ba họ. ..”

           Dầu gia thế đổi thay, nhưng gia đình Minh vẫn  “Giấy rách giữ lấy lề “

Ba của Minh được phong hàm “ Cửu phẩm ” thời Vua nhà Nguyễn. Ba được dân làng rất kính trọng, ăn trên ngồi trước trong đình đám hội hè. Ba Minh phải ở lại quê nhà trông coi ruộng nương, và lo phần hương hỏa. Rồi chính sách “Người cày có ruộng” ra đời, ruộng vườn phải giao lại cho tá điền, nhà chỉ còn lại một ít. Ba Minh “chiêu” không thể trực tiếp làm ruộng được, người cho người ta làm rẻ. Huê lợi thu vào ngày càng ít ỏi. Gia đình ngày càng lâm vào khánh kiệt. Rồi thì ruộng vườn, nhà cửa tan hoang trong thời kỳ Tây đô hộ nước ta và càng khốc liệt hơn khi cuộc chiến xảy ra giữa hai miền Nam Bắc thật ác liệt. Minh nghe chị Hường kể lại:

– Có khi gia đình mình không còn gạo nấu, tất cả phải ăn khoai sắn trừ cơm, đôi lúc bị say vì sắn độc .Những lúc ấy, mấy chú còn giàu sang, không một ai có lòng giúp đỡ ba mẹ Minh trong cảnh đói nghèo này! Nhớ lại thuở gia đình ba mẹ Minh còn giàu sang phú quí, lắm anh em bà con bè bạn lui tới nườm nượp để nhờ vả, hỏi mượn. Nay thấy gia cảnh ba mẹ Minh đã quá nghèo nàn, không còn gạo nấu thì họ lại lánh xa như không hề quen biết, kể cả anh chị em ruột  thịt. Có gặp cảnh cơ hàn, mới biết tình ruột thịt, bạn bè ai tốt ai xấu với mình. Thế thái nhân tình là thế đấy! Gặp cảnh hàn vi mới biết quí đồng tiền.

Ba Minh chỉ có công việc đi nhóm họ, lo việc đình làng, chùa…Minh nhớ lại trong ngày tế lễ làng, họ, Ba Minh mặc áo gấm xanh chữ Thọ, tay rất rộng đứng cúng tế với câu “ Hờn, Bái…”

  Chuẩn bị Tết Ba Minh gieo trồng bông Vạn Thọ, hoa Mào Gà, hoa Trang…

  Ông hay tưới mấy hàng cây ổi xá lị  hai bên đường vô nhà, trái to bằng hai nắm tay, cơm dày ruột ít. Người bọc cam quýt cho ngon ngọt, nhất là một hàng mảng cầu xiêm cho con gái rượu dằm ra với đường trong những buổi trưa hè. Của ngon vật lạ trong vườn, ba để dành cuối tuần con gái từ Huế về thăm nhà nhâm nhi. Ba tôi đã cất kỹ những giấy khen, bằng trửơng mang về trình ba, vì ti6i học rất giỏ…Bà con thân nhân đến nhà thăm, ba hay mang ra khoe…Thời đó ở làng ,  Minh mới theo học đượcTrung học Đồng Khánh & và người đậu Tú Tài rồi đi SPQN. Ba rất hảnh diện về Minh…

Minh không bao giờ quên được khung cảnh êm đềm, thanh khiết trong đêm giao thừa. Ba Minh trong bộ áo dài đen, khăn đóng, đứng trước bàn thờ Tổ Tiên. Với khói hương nghi ngút, Người đang lâm râm khấn nguyện. Trên bàn thờ với mâm cỗ chay, bánh mứt, hoa quả tinh khiết, nước trà thơm ngát tỏa khắp cả ngôi nhà. Không khí như trầm hẳn xuống với khí trời hơi lành lạnh đượm đầy vẻ trang nghiêm. Ngoài vườn tiếng ểnh ương kêu…vì nhà Minh rất rộng, một rừng tre bao bọc xung quanh nhà…

“ Còn cha gót đỏ như son,

Không cha, không mẹ như đờn  đứt giây “

Ca dao  tục ngữ chẳng sai.

Mồ côi cha mẹ đêm ngày nhớ thương…

Cha tôi rất đổi hiền lương,

Giữ nhân, giữa nghĩa, hay thương dân nghèo.

Nhớ ngày hưng thịnh sang giàu,

Của tiền đầy ắp, kẻ vào người ra…

Gặp thời đất nước can qua.

Chiến tranh khủng khiếp, cửa nhà nát tan…

Buồn đời danh lợi chẳng màng,

Ngày đêm kinh kệ, xóm làng hay lo…

Việc nhà có vợ con lo,

Bán buôn tần tảo, ấm no qua ngày…

Nhờ Người tạo đức lâu dài,

Ngày nay con cháu thành tài, vinh quang…

Niết Bàn, cha mẹ rỡ ràng,

Nhớ cha con trẻ hai hàng lệ rơi!….

Nguyễn Ninh Thuận

Leave a Reply